Zwarte Land 2. Wat doen we ermee?

Geacht College en gemeenteraad van Scherpenzeel,

Al tijdens de opinieronde van 14 september 2023, waar wethouder van Deelen bekend maakte dat Modiform afziet van de realisatie van een enorm distributiecentrum op het beoogde Zwarte Land 2, waren er signalen dat het College bij de verdere besluitvorming over de bestemming van het weidegebied weer op de oude voet lijkt door te gaan.

Namens de Stichting Houd
Scherpenzeel Groen en Gezond,
J. Ruijgrok (secretaris)

Vijf jaar lang hebben wij het College gevraagd openheid van zaken te geven en de gemeenteraad hebben we zonder noemenswaardig resultaat aangespoord tot proactieve betrokkenheid. 

- We hebben gewezen op de ondeugdelijke basis waarop het College haar besluiten baseerde [1]. 

- De gemeentelijke verordening om de gemeenteraad bij majeure besluiten te betrekken is door het College genegeerd [2]. 

Dat geldt met name voor het besluit om, tegen ambtelijk advies in, een nieuw bedrijventerrein aan de Stationsweg te realiseren. 

Door het niet aan de gemeenteraad voorleggen van dit majeure besluit heeft de gemeente de Algemene Beginselen van Behoorlijk Bestuur veronachtzaamd. 

- We hebben erop gewezen dat de externe rapporten waarop de gemeente zich baseerde, door de opdrachtgever werden betaald en ingekleurd. Daarbij voerde de gemeente geen enkele eigen toets uit [3]. 

- De gemeente hield ons en andere betrokkenen structureel buiten beeld. Er waren WOO verzoeken voor nodig om relevante informatie boven water te krijgen. 

- We hebben meerdere malen gevraagd om een herbezinning omdat er in die vijf jaar nogal wat is gebeurd. 

Na een Corona epidemie, oorlog in Oekraïne en een excessieve stijging van energieprijzen, leek ons herijking van groeiambities wenselijk. 

- Van de regelmatig terugkerende beloften dat eerst het huidige bedrijventerrein Zwarte Land 1 een revitalisering zou ondergaan, kwam tot nu toe niets terecht.

Het gebrek aan openheid werd als voorlopig dieptepunt eens temeer duidelijk toen (ook weer na een niet te negeren WOO verzoek) bleek, dat het College de nieuwe raadsleden aanspoorde om contacten met onze Stichting zo veel mogelijk te mijden. 

In diezelfde vertrouwelijke brief aan de raadsleden werden zij ook opgeroepen om inzake het dossier Zwarte Land 2 geen actie te ondernemen. 

Daarbij werd verwezen naar de vigerende wet waarin actieve betrokkenheid in het voortraject van besluitvorming niet nodig is. 

Dit in tegenstelling tot de nieuwe Omgevingswet, waarin een actieve participatie van de Raad wel wordt vereist.

De gemeenteraad hield zich overigens in die hele periode van ruim vijf jaar toch al afzijdig. Zelfs toen er op landelijk niveau aandacht kwam voor “Verdozing”. 

Ook toen er signalen kwamen dat overheden hun besluiten nogal eens baseren op rapporten van externe bureaus die niet gekwalificeerd en niet onafhankelijk zijn, bleef de gemeenteraad inert. En ook in het Zwarte Land 2 project hebben we dit meerdere malen kunnen constateren. 

Een schrijnend voorbeeld was de Q&A rapportage die de provincie als voorwaarde stelde om de anterieure overeenkomst goed te keuren. 

Zowel de vragen als de antwoorden in die rapportage werden door de opdrachtgever ingevuld. 

Dit voorbeeld is een van vele, maar we noemen het hier expliciet, omdat hieruit blijkt dat niet alleen de Scherpenzeelse gemeenteraad op de handen bleef zitten, maar ook de Provinciale Staten. Wij zijn van plan om een evaluatierapport op te stellen. Niet om ons gelijk te halen en ook niet om zout in wonden te strooien, maar om er lering uit te trekken. 

Het dossier dat we in de afgelopen jaren hebben opgebouwd is publiek toegankelijk en staat deels op onze website. We zullen dit verder completeren en u op de hoogte stellen zodra ons evaluatierapport gereed is.

Wij roepen College en gemeenteraad op om ook zelf een evaluatie uit te voeren. De signalen waar we in de aanhef van deze open brief op doelen zijn niet mis te verstaan. 

In het persbericht staat dat Modiform en de gemeente in nauw overleg zijn over hoe om te gaan met de nieuwe situatie. Dat is toch raar? Modiform was indertijd initiatiefnemer. 

Zij moesten uitbreiden en activiteiten in Scherpenzeel concentreren. Dat kon nergens anders. Nu trekt Modiform zich terug. Dan zouden ze toch geen rol meer mogen hebben bij de verdere planvorming? 

In die teneur gaat het persbericht nog even door. Snapt u onze zorg, als we schrijven dat het College weer op de oude voet lijkt door te gaan? Alle reden om in een tijd waarin er toch al zoveel over bestuurlijke vernieuwing wordt gesproken, een pas op de plaats te maken en het hele Zwarte Land 2 traject te evalueren.

Hoogachtend,
Namens de Stichting Houd
Scherpenzeel Groen en Gezond
J. Ruijgrok (secretaris)

[1] Tot op de dag van vandaag wordt er verwezen naar een besluit dat al in 2013 zou zijn genomen. Het betreffende gebied is alleen maar in de Structuurvisie 2013 als mogelijk zoekgebied voor uitbreiding bedrijventerreinen aangewezen. Niet meer en niet minder!

[2] Zie Gemeentelijke inspraakverordening inzake de wijze waarop ingezetenen en belanghebbenden bij de voorbereiding van gemeentelijk beleid worden betrokken.

[3] Dat geldt voor de Laddertoets, maar ook voor de milieurapportages e.a. Recentelijk is er in de media aandacht besteed aan de dubieuze rol die nauwelijks gekwalificeerde externe bureaus spelen. Die bureaus hoeven veelal niet gecertificeerd te zijn. Zij schrijven op wat hun opdrachtgevers goed uitkomt. De overheden toetsen dit niet.